Meer weten over ons waterbeleid

Waterkwaliteit
  • Terugblik op 2016

    Samenvatting voortgangsrapportage Staat van Ons Water 2016
  • Bestuurlijke ontwikkelingen

    De rol van overheden en instanties uitgelegd
    Wie gaat over wat?
  • Waterveiligheid

    Alles rondom waterveiligheid
    Zijn we goed beschermd?
  • Waterkwaliteit

    De kwaliteit van water in onze omgeving
    Hoe zit het met waterkwaliteit?
  • Waterbeschikbaarheid en waterketen

    Over de beschikbaarheid van water
    Is er voldoende zoet water?
  • Water en leefomgeving

    De invloed van water op de leefomgeving
    Hoe beïnvloed het klimaat en/of water ons landschap?
  • Grote wateren

  • Verduurzaming

    Afvalwater als bron van energie en grondstoffen
    Hoe duurzaam is de waterketen?
  • Inzet wereldwijd

    Nederland: waterexpert van de wereld
    Wat doen we met onze waterkennis?
  • Financiering

    Je waterrekening toegelicht
    Hoeveel kost dat waterbeheer ons?
  • Waterkwaliteit

    Het Nederlandse waterkwaliteitsbeleid is erop gericht om de doelstellingen uit de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) te realiseren. Hierbij gaat het om de algemene bescherming en verbetering van de kwaliteit van grond- en oppervlaktewateren. Uit monitoring blijkt dat de waterkwaliteit de laatste decennia flink is verbeterd, maar ook dat de voortgang stagneert en dat de waterkwaliteit nog steeds onder druk staat. Dit vraagt om extra inspanningen en maatregelen. Het kabinet gaat daarom meer sturen op het verbeteren van de waterkwaliteit. Overheden, maar ook de land- en tuinbouwsector, particulieren en bedrijven nemen initiatieven om de opgaven gezamenlijk aan te pakken.

  • Delta-aanpak waterkwaliteit en zoetwater

    De waterkwaliteit is in grote delen van het land de afgelopen decennia duidelijk verbeterd, maar onvoldoende om alle doelen van de KRW te halen en de ambities waar te maken. Daarom geven overheden, maatschappelijke organisaties en kennisinstituten met de Delta-aanpak Waterkwaliteit en Zoetwater een stevige impuls aan de verbetering van de waterkwaliteit. In 2016 is dit bekrachtigd met het ondertekenen van een intentieverklaring. De gezamenlijke ambitie voor schoon water is daarbij onderschreven. De prioriteiten zijn nutriënten en mest, gewasbeschermingsmiddelen en medicijnresten in water. Daarnaast wordt ingezet op de inrichting van de grote wateren en de bronnen voor drinkwater en wordt de relatie met microplastics en het Deltaprogramma Zoetwater gelegd. De intentieverklaring bevat een actietabel met ruim 120 acties die de komende jaren uitgevoerd worden. De intentieverklaring is een eerste stap op weg naar een nieuw Bestuursakkoord Water (BAW), dat mogelijk door een nieuw kabinet eind 2017 met de andere waterpartners wordt gesloten.

  • Uitvoering stroomgebiedbeheerplannen 2009-2015

    Op grond van de KRW zijn in 2009 en 2015 stroomgebiedbeheerplannen opgesteld. Hierin staan de doelen en maatregelen om chemisch schoon en ecologisch gezond water voor duurzaam gebruik te realiseren. Het gaat om oppervlakte- en grondwater, waaronder ook de drinkwaterwinningen. Daarbij wordt een combinatie van landelijke en gebiedsgerichte maatregelen uitgevoerd. De uitvoering van landelijke maatregelen ligt over het algemeen op schema.

    Hemelrijkse Waard
    De Hemelrijkse Waard is opnieuw ingericht, waardoor een aantrekkelijke leefomgeving voor riviergebonden flora en fauna is ontstaan.

    De gebiedsgerichte maatregelen zijn uitgevoerd door waterschappen, Rijkswaterstaat, provincies en gemeenten. De onderstaande guur toont de voortgang in de uitvoering van een selectie van deze maatregelen zoals vastgelegd in de stroomgebiedbeheerplannen voor Eems, Maas, Rijn en Schelde. De uitvoering van de gebiedsgerichte maatregelen voor de tweede beheerplanperiode is in 2016 al goed op gang gekomen. Voor de rijkswateren zijn de resultaten voor 2016 in detail beschreven in de KRW Jaarrapportage 2016.

    Zo is begin 2017 de Hemelrijkse Waard langs de Maas opgeleverd, waar in opdracht van Rijkswaterstaat en Natuurmonumenten 225 hectare - vergelijkbaar met 450 voetbalvelden - riviernatuur met een drie kilometer lange nevengeul is ontstaan. Maar ook in het Rijnmondgebied zijn projecten opgeleverd, zoals de Vijfsluizerhaven in Schiedam en De Groote Zaag bij Krimpen aan de Lek, waardoor de kwaliteit van het leefgebied voor planten, dieren én mensen is verbeterd.

    Kaderrichtlijn Water

  • Onderzoek naar instrumentarium voor realisatie KRW

    In het najaar van 2016 hebben de Universiteiten van Utrecht en Tilburg in opdracht van de provincie Noord-Brabant tezamen met de vier Noord-Brabantse waterschappen het rapport 'Zover het eigen instrumentarium reikt' afgerond. Het betrof een onderzoek naar de (juridische) instrumenten voor decentrale overheden om de Europese waterkwaliteitsdoelstellingen (KRW) te realiseren. De rijksoverheid en de regionale partijen hebben elk verschillende bevoegdheden. De vraag is of deze voldoende worden ingezet om de doelen voor nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen in het water te halen en om te voorkomen dat niet genormeerde stoffen in het water terecht komen. Er is een vervolgtraject gestart, waarin de inzet van de instrumenten in een aantal voorbeeldgebieden nader wordt onderzocht. Zo kan worden bepaald of er voldoende bestaand en door rijksoverheid en regionale partijen doelmatig inzetbaar instrumentarium is of dat er aanvullend instrumentarium moet komen.

  • Medicijnresten uit water

    Wanneer mensen medicijnen gebruiken dan komen resten ervan vooral via de urine in het riool terecht. In tegenstelling tot wat veel mensen vaak denken worden deze resten nog niet goed verwijderd in de rioolwaterzuivering. Medicijnresten komen dus in het oppervlaktewater terecht en soms ook in het grondwater en de bronnen voor drinkwater. Bij elkaar gaat het om minstens 140 ton per jaar. En hoewel het gaat om hele lage concentraties, kan het waterleven er last van hebben, zo blijkt uit een recent RIVM-rapport. Ook moeten drinkwaterbedrijven door bedreigingen van de waterkwaliteit, zoals door medicijnresten, steeds meer moeite doen om goed en betrouwbaar drinkwater te produceren.

    De Ketenaanpak Medicijnresten uit Water pakt dit probleem aan, en richt zich daartoe op de hele geneesmiddelenketen, van de ontwikkeling, de toepassing, tot aan de zuivering. De Ketenaanpak wordt getrokken door het ministerie van Infrastructuur en Milieu, met nauwe betrokkenheid van de Unie van Waterschappen, drinkwaterbedrijven, ministeries van EZ en van VWS, en van diverse stakeholders in de zorg, zoals artsen en apothekers.

    Omdat volksgezondheid voorop staat kan het nooit zo zijn dat medicijnen uit de handel worden genomen vanwege de waterkwaliteit. Patiënten moeten kunnen beschikken over geneesmiddelen die ze nodig hebben. Daarom is het belangrijk om maatregelen te identificeren die echt een verschil maken voor de waterkwaliteit, zonder dat dit de behandeling van patiënten in de weg staat. Door de toenemende dialoog tussen de zorgsector en de watersector wordt steeds beter duidelijk welke maatregelen mogelijk zijn. Hierbij blijkt dat het mogelijk is voorin de keten een aantal maatregelen te nemen, zoals het gebruik van plaszakken om te voorkomen dat (röntgen)contrastmiddelen in het water terechtkomen en het zorgvuldig omspringen met ongebruikte medicijnen. Bronaanpak is zinvol omdat sommige medicijnresten lastig te zuiveren zijn en het de kosten van zuivering vermindert, maar is op zichzelf niet voldoende om het probleem op te lossen. Daarvoor is ook aanvullende zuivering bij rioolwaterzuivering nodig. De waterschappen werken aan een hotspotanalyse waaruit duidelijk zal worden waar aanvullende zuivering het effectiefst zal zijn. Hierbij wordt gekeken naar effecten op het waterleven en de gevolgen voor het drinkwater. De Ketenaanpak kijkt ook naar de ervaringen in Duitsland en Zwitserland, waar de overheid heeft besloten om extra zuiveringsstappen in te gaan voeren.

    De ketenaanpak Medicijnresten uit water maakt deel uit van de Delta-aanpak Waterkwaliteit en Zoetwater, waarmee gewerkt wordt aan een verbetering van de waterkwaliteit.

    Stakeholders Ketenaanpak Medicijnresten
    Stakeholders Ketenaanpak Medicijnresten

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Rijkswaterstaat, Unie van Waterschappen, VNG, IPO en Vewin.

Over De Staat van Ons Water

Elk jaar wordt aan de Tweede Kamer gerapporteerd hoe het staat met de uitvoering van het waterbeleid in Nederland. Dat gebeurt middels de Staat van Ons Water. De rapportage vermeldt de ontwikkelingen in het voorgaande jaar en wordt jaarlijks in mei geactualiseerd. De getoonde gegevens gaan daarom grotendeels over 2015.

Op staatvanonswater.nl vind je algemene informatie over aansprekende onderwerpen zoals de beschikbaarheid van schoon water, hoe ons land beschermd wordt tegen overstromingen en hoe de Nederlandse expertise op watergebied wereldwijd wordt ingezet. Wat het waterbeheer zoal kost en wat en waarvoor je precies betaalt wordt ook uit de doeken gedaan.

Het beleid waarover wordt gerapporteerd is vastgelegd in het Nationaal Waterplan 2016-2021, het Bestuursakkoord Water 2011 en de Beleidsnota Drinkwater. In de Staat van Ons Water wordt eveneens verslag gedaan over de uitvoering van de Europese richtlijnen over waterkwaliteit, overstromingsrisico’s en de mariene strategie voor de Noordzee.  

De vele links op de site helpen je om makkelijk te kunnen doorklikken naar verdere achtergrondinformatie.

Over Ons Water

Wij willen Nederlanders bewuster maken van water. Door te laten zien wat er aan watermanagement gebeurt in Nederland en bij jou in de buurt. Door te laten zien wat er nodig is voor de toekomst, want we zijn nooit klaar met ons water. En door tips te geven wat je zelf kunt doen. 

Kijk op onswater.nl. Daar kun je op jouw postcode informatie en verhalen vinden.

Vragen of opmerkingen?

Voor vragen, opmerkingen en/of suggesties over staatvanonswater.nl kun je mailen naar: info@staatvanonswater.nl